Wat is kurkuma en waar is het goed voor?

Kurkuma, ook bekend als geelwortel of turmeric, is een goudgele specerij die al duizenden jaren een vaste plek heeft in de Aziatische keuken en kruidenkunde. Steeds meer mensen in Nederland ontdekken deze bijzondere wortel, zowel als keukeningredient als in de vorm van een supplement. Maar wat is kurkuma precies, wat zit erin en hoe gebruik je het? In deze blog vind je een helder overzicht.

Inhoudsopgave

• Wat is kurkuma?
• Curcumine: de werkzame stof in kurkuma
• Verschillende vormen van kurkuma
• Kurkuma combineren met zwarte peper
• Kurkuma in de keuken: praktische tips
• Aandachtspunten bij gebruik
• Kurkuma poeder of supplement: wat past bij jou?
• Gerelateerde producten
• Veelgestelde vragen

Wat is kurkuma?

Kurkuma (Curcuma longa) is een plant uit de gemberfamilie die van oorsprong uit Zuid-Azië komt. De wortelstok van de plant wordt gedroogd en gemalen tot het bekende oranjegele poeder. In landen als India, Sri Lanka en Thailand is kurkuma al eeuwenlang een onmisbaar onderdeel van de keuken en de traditionele kruidenkunde.

De plant heeft een knoestige, oranjegele wortel die sterk lijkt op gember. De kleur is zo intens dat kurkuma ook wordt gebruikt als natuurlijk kleurmiddel, onder andere in mosterd en bepaalde kaassoorten. De smaak is warm, licht bitter en aards.

Curcumine: de werkzame stof in kurkuma

Het meest besproken bestanddeel van kurkuma is curcumine. Dit is de stof die verantwoordelijk is voor de kenmerkende gele kleur van de wortel. Curcumine behoort tot de groep van curcuminoïden en maakt ongeveer twee tot vijf procent uit van gedroogd kurkumapoeder.

Curcumine trekt veel wetenschappelijke aandacht. Onderzoekers bestuderen de eigenschappen ervan in uiteenlopende contexten. Belangrijk om te weten: curcumine wordt van nature niet goed opgenomen door het lichaam. De combinatie met zwarte peper (piperine) kan de opname aanzienlijk verbeteren, waarover later meer.

Naast curcumine bevat kurkuma ook andere curcuminoïden, etherische oliën en mineralen. De wortel als geheel levert daarmee meer dan alleen curcumine.

Verschillende vormen van kurkuma

Kurkuma is verkrijgbaar in verschillende vormen. Welke het beste bij je past, hangt af van je persoonlijke situatie en hoe je het wilt gebruiken.

• Vers: De verse wortel heeft een krachtige, iets scherpere smaak dan het poeder. Je kunt verse kurkuma raspen en toevoegen aan smoothies, sauzen of thee. Verse kurkuma is ook prima in te vriezen voor later gebruik.
• Poeder: Het gedroogde en gemalen poeder is de meest gangbare vorm. Het is eenvoudig te doseren en lang houdbaar. Geschikt voor gebruik in de keuken en in dranken.
• Supplement (capsules of tabletten): Kurkuma supplementen bevatten een gestandaardiseerde hoeveelheid curcumine. Ze zijn praktisch als je niet dagelijks kurkuma in je voeding wilt verwerken. Veel supplementen bevatten ook zwarte peper extract (BioPerine) voor een betere opname.
• Vloeibaar extract: Verkrijgbaar als druppels of als kant-en-klare drank, zoals een Gember en Kurkuma appelazijn of een Living Lemonade met gember en kurkuma.

Tip: Wil je een overzicht van het volledige aanbod? Bekijk de kurkuma collectie voor alle beschikbare vormen.

Kurkuma combineren met zwarte peper

Een van de meest praktische tips bij het gebruik van kurkuma is de combinatie met zwarte peper. Piperine, de werkzame stof in zwarte peper, kan de biologische beschikbaarheid van curcumine aanzienlijk verhogen. Dit is ook de reden waarom veel kurkuma supplementen standaard zwarte peper extract bevatten.

In de praktijk is dit eenvoudig toe te passen:

• Voeg een snufje zwarte peper toe aan je kurkuma thee of golden milk.
• Gebruik beide kruiden samen in curry's en stoofgerechten.
• Kies bij supplementen voor een product dat al piperine of BioPerine bevat.

Naast zwarte peper kan ook vet de opname van curcumine verbeteren, omdat curcumine vetoplosbaar is. Een scheutje olijfolie of kokosmelk in je drank of gerecht kan daarbij helpen.

Kurkuma in de keuken: praktische tips

Kurkuma is veelzijdig inzetbaar in de keuken. De smaak is warm en licht bitter, wat goed past bij hartige gerechten maar ook bij bepaalde dranken.

Populaire toepassingen zijn:

• Golden milk: Een warme drank van plantaardige melk, kurkuma, gember en een snufje zwarte peper. Optioneel met een beetje honing.
• Curry en rijstgerechten: Kurkuma is een vast onderdeel van veel Aziatische kruidenmengsels en geeft rijst een mooie gele kleur.
• Smoothies: Een kleine hoeveelheid kurkumapoeder past goed in een groene of oranje smoothie.
• Soepen en sauzen: Een theelepel poeder geeft extra diepte aan tomatensoep of linzensoep.

Tip: Begin met kleine hoeveelheden, want de smaak is uitgesproken. Een kwart theelepel poeder is voor veel mensen al voldoende als startpunt.

Aandachtspunten bij gebruik

Kurkuma wordt al eeuwenlang gebruikt als voedingsingrediënt en wordt over het algemeen goed verdragen in de hoeveelheden die in de keuken worden gebruikt. Toch zijn er een aantal aandachtspunten om rekening mee te houden.

Gebruik je bloedverdunners of andere medicijnen? Overleg dan eerst met je arts of apotheker voordat je kurkuma als supplement gaat gebruiken. Kruiden kunnen soms een wisselwerking hebben met bepaalde geneesmiddelen.

Bij galstenen of galwegproblemen wordt voorzichtigheid aangeraden, omdat kurkuma de galproductie kan stimuleren. Merk je dat je maag kurkuma niet goed verdraagt of dat je overgevoelig reageert? Stop dan met het gebruik en raadpleeg zo nodig een arts.

Tip: Begin altijd met een lage dosering en bouw dit geleidelijk op. Zo kun je rustig kijken hoe je lichaam reageert.

Kurkuma poeder of supplement: wat past bij jou?

De keuze tussen kurkumapoeder en een supplement hangt af van je persoonlijke situatie en doelstelling.

Kurkumapoeder is een goede keuze als je de specerij graag in je dagelijkse keuken verwerkt en ook wilt profiteren van de andere bestanddelen van de hele wortel. Een supplement is praktischer als je een vaste, gestandaardiseerde hoeveelheid curcumine wilt innemen zonder dagelijks te koken.

Bekijk het aanbod kurkuma poeder of kies voor een supplement zoals de Mattisson Biologische Kurkuma 120 vcaps als je de voorkeur geeft aan een capsule.

Conclusie

Kurkuma is een veelzijdige specerij met een lange geschiedenis in de Aziatische keuken en kruidenkunde. De werkzame stof curcumine staat volop in de wetenschappelijke belangstelling. Of je nu kiest voor vers, poeder of een supplement: de combinatie met zwarte peper en vet verbetert de opname. Houd bij gebruik als supplement rekening met eventuele wisselwerkingen met medicijnen en raadpleeg bij twijfel een arts of apotheker.

Gerelateerde producten

• Kurkuma collectie, overzicht van alle kurkuma producten in het Superfoodstore-assortiment
• Mattisson Biologisch Kurkuma poeder 125 gram, biologisch gecertificeerd poeder voor gebruik in de keuken en dranken
• Mattisson Biologische Kurkuma 120 vcaps, praktische capsules met gestandaardiseerde curcumine voor dagelijks gebruik

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er met je lichaam als je elke dag kurkuma gebruikt?

Kurkuma wordt door veel mensen dagelijks gebruikt als onderdeel van een gevarieerde voeding. De effecten kunnen per persoon verschillen en hangen onder andere af van de hoeveelheid, de vorm en de combinatie met andere ingrediënten zoals zwarte peper. Raadpleeg bij specifieke vragen over jouw situatie een arts of diëtist.

Wat mag je niet met kurkuma mengen?

Kurkuma kan een wisselwerking hebben met bepaalde medicijnen, waaronder bloedverdunners. Het is verstandig om bij gebruik van medicijnen eerst een arts of apotheker te raadplegen voordat je kurkuma als supplement toevoegt aan je routine.

Hoe lang mag je kurkuma gebruiken?

Als voedingsingrediënt in de keuken wordt kurkuma al eeuwenlang dagelijks gebruikt zonder bekende problemen. Bij gebruik als supplement is het verstandig de aanbevolen dosering op de verpakking aan te houden en bij langdurig gebruik of bij twijfel een arts te raadplegen.

Wat is beter, verse kurkuma of poeder?

Beide vormen hebben hun voordelen. Verse kurkuma bevat alle natuurlijke bestanddelen van de wortel en heeft een uitgesproken smaak. Poeder is langer houdbaar, eenvoudiger te doseren en makkelijker te verwerken in recepten. Welke vorm het beste past, hangt af van je persoonlijke voorkeur en gebruik.

Wat doet kurkuma met je lever?

Kurkuma wordt in de traditionele kruidenkunde al lang in verband gebracht met de spijsvertering. Wetenschappelijk onderzoek naar de specifieke effecten op de lever is nog gaande. Bij bestaande leveraandoeningen is het verstandig een arts te raadplegen voordat je kurkuma als supplement gebruikt.

Is teveel kurkuma schadelijk?

In de hoeveelheden die normaal in de keuken worden gebruikt, wordt kurkuma over het algemeen goed verdragen. Hoge doseringen curcumine via supplementen kunnen bij sommige mensen maagklachten veroorzaken. Houd je aan de aanbevolen dosering op de verpakking en begin met een lage hoeveelheid om te kijken hoe je lichaam reageert.

Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl zijn belangrijk.