Last van stemmingswisselingen? Zo blijf je mentaal in balans

Heb je last van stemmingswisselingen, somberheid en vermoeidheid? En merk je dat je humeur of energie verandert zodra het vroeger donker wordt? In de herfst en winter ervaren veel mensen dat ze minder energie hebben of zich sneller somber voelen. In dit artikel vind je praktische, laagdrempelige tips om mentaal in balans te blijven.

Last van een herfstdip? Voorkom een winterdip

In de herfst en winter kun je je minder energiek voelen. Minder daglicht, meer binnen zitten en minder beweging kunnen invloed hebben op je ritme en je gemoedstoestand. Schijnt de zon overdag, dan kan het helpen om even naar buiten te gaan voor frisse lucht. Bij dagen met veel regen en grijs weer is die drempel vaak hoger, waardoor je sneller binnen blijft – en juist dan kan je stemming extra gevoelig zijn.

Let op: voel je je langdurig somber of lukt functioneren minder goed? Neem dan contact op met je huisarts of een andere professional.

Tips om mentaal in balans te blijven

Wat kun je doen bij stemmingswisselingen, zodat je toch balans houdt?

1. Doe dingen die jij leuk vindt, niet wat “hoort”. Spreek af met vrienden, lees, kook, maak muziek: wat voor jou werkt. Kleine doelen helpen vaak meer dan jezelf overspoelen met “moeten”.
2. Blijf in beweging. Een korte wandeling op een droge dag of een fijne binnensport kan al helpen om je dagritme te ondersteunen.
3. Zorg voor ontspanning. Plan rust in. “Nee” zeggen is soms nodig om ruimte te maken voor herstel.
4. Eet regelmatig en gevarieerd. In de herfst- en wintermaanden kan het helpen om te kiezen voor volwaardige maaltijden in plaats van steeds snelle snacks.
5. Slaap voldoende. Een vast ritme en een rustige avondroutine zijn vaak belangrijk. Goed slapen kan veel verschil maken voor hoe je je overdag voelt.

Wil je je verder verdiepen in stress en herstel? Lees ook: Hoe verlaag je het stresshormoon cortisol.

Geluksstofjes: wat wordt ermee bedoeld?

Ken je de vier geluksstofjes al? In blogs worden vaak endorfine, dopamine, serotonine en oxytocine genoemd. Dit zijn stoffen die betrokken kunnen zijn bij onder andere beloning, stressrespons, sociaal contact en hoe je je mentaal voelt.

Belangrijk: uitspraken als “stofje X zorgt voor geluk” zijn vaak te simpel. Wel kun je met leefstijl (beweging, ontspanning, slaap, daglicht, sociale verbinding) keuzes maken die veel mensen helpen om zich prettiger en stabieler te voelen.

Merk je dat je sneller naar korte prikkels grijpt (zoals eindeloos scrollen, snacken of impulsief shoppen) wanneer je je moe of somber voelt? Dan kan dit artikel interessant zijn: Dopamine detox: wat is het en hoe doe je het?

Naar deze supplementen zou je eens kunnen kijken

Supplementen zijn geen vervanging van een gezonde leefstijl, maar kunnen voor sommige mensen een aanvulling zijn. Gebruik altijd het etiket als leidraad en houd je aan de (maximaal) geadviseerde dosering. Bij medicijngebruik, zwangerschap/borstvoeding of aanhoudende klachten: overleg met een arts of apotheker.

1. Vitamine D: via voeding krijg je doorgaans kleine hoeveelheden binnen (zoals via vette vis en eieren), terwijl zonlicht een belangrijke bron is. In de herfst en winter schijnt de zon minder en kiezen sommige mensen voor aanvulling. De maximaal geadviseerde dosis vitamine D voor volwassenen is 75 mcg per dag.
2. Magnesium: magnesium draagt bij tot de normale werking van zenuwen* en bevordert de energiestofwisseling.* Ook draagt magnesium bij aan een normaal psychologisch functioneren.* Magnesium zit onder meer in noten, volkoren granen, bananen, peulvruchten, groente, lijnzaad en pure chocolade.
3. B-vitamines: vitamine B5 draagt bij aan normale mentale prestaties* en vitamine B1 draagt bij tot de normale psychologische functie.* Vitamine B3 draagt bij tot de normale psychologische functie.* B-vitamines zitten in volkoren graanproducten, aardappelen, groente, fruit, noten, zaden, peulvruchten, sojaproducten, zuivel en dierlijke producten. Vitamine B12 zit alleen in dierlijke producten.

*De genoemde gezondheidsclaims zijn goedgekeurd door de EFSA.

Claimoverzicht

* Gezondheidsclaims goedgekeurd door de EFSA
- Magnesium draagt bij tot de normale werking van zenuwen.
- Magnesium bevordert de energiestofwisseling.
- Magnesium draagt bij aan een normaal psychologisch functioneren.
- Vitamine B5 draagt bij aan normale mentale prestaties.
- Vitamine B1 draagt bij tot de normale psychologische functie.
- Vitamine B3 draagt bij tot de normale psychologische functie.