Wat is biologisch? Zo lees je het bio-logo op een etiket
Biologisch is een wettelijk beschermde term voor landbouwproducten en levensmiddelen die volgens de Europese regels voor biologische productie zijn gemaakt en gecontroleerd. Dat betekent onder meer: geen kunstmest, geen synthetische bestrijdingsmiddelen en geen genetisch gemodificeerde ingrediënten. Je herkent het aan het groene blaadje met twaalf sterren, met daaronder een code van de controleorganisatie.
Auteur: Evi Woerdman | Laatst herzien: 30-10-2026
Wie de zak Bionut Pompoenpitten 1 kg omdraait, leest in de ingrediëntenlijst "NL-BIO-01" en een paar woorden verder "Herkomst: China". Nederlands of Chinees? Allebei, en dat is minder vreemd dan het lijkt zodra je weet dat een bio-etiket uit vier vaste onderdelen bestaat die elk een eigen vraag beantwoorden: is het biologisch, wie controleerde het, waar is het geteeld en welk deel van de ingrediënten telt mee.
In dit artikel
- Wat de Europese regels vastleggen
- Het bio-etiket lezen in vier stappen
- Drie etiketten uit ons assortiment naast elkaar
- Bio, eko, organic of Demeter?
- Waar je het groene blaadje níet tegenkomt
- Meer vitamines, minder residu?
- Voor je volgende boodschap
Wat de Europese regels vastleggen
Wat biologisch is, staat in Verordening (EU) 2018/848, en die wet geldt in de hele EU voor de complete keten: de teler, de verwerker, de groothandel en de winkel. In Nederland heeft het ministerie Skal Biocontrole aangewezen als controleorganisatie, en Skal komt zowel aangekondigd als onaangekondigd langs bij telers, verwerkers, handelaren en winkels om na te gaan of wat als biologisch wordt verkocht ook volgens die regels is gemaakt.
Die regels gelden voor alles wat als biologisch wordt verkocht, van een rijstwafel tot de kruidenmelanges in onze collectie biologische thee. De belangrijkste spelregels voor teelt en verwerking:
- Geen kunstmest. De bodem wordt gevoed met compost en dierlijke mest, en met vruchtwisseling.
- Geen synthetische bestrijdingsmiddelen. Natuurlijke vijanden, mechanisch wieden en middelen van natuurlijke oorsprong zijn wel toegestaan.
- Geen genetisch gemodificeerde ingrediënten, enzymen of diervoer.
- Dieren krijgen biologisch voer, meer ruimte en meer buitenkansen dan in de gangbare veehouderij, en varkens houden bijvoorbeeld hun staart, terwijl kippen ouder worden voordat ze worden geslacht. Antibiotica alleen bij echte noodzaak.
- Bij verwerking geen chemische kleur-, geur- en smaakstoffen, en geen doorstraling (volgens het Voedingscentrum).
Let op die tweede regel. Biologisch is dus niet hetzelfde als onbespoten: een teler mag een toegelaten middel van natuurlijke oorsprong gebruiken. En wie bij 'biologisch' aan composteerbare zakjes denkt, haalt twee begrippen door elkaar, want biologisch afbreekbaar zegt iets over het materiaal en niets over hoe een gewas is geteeld. Wil je weten welke kleurstoffen in gangbaar voedsel wél zijn toegelaten, dan staat dat in het artikel over E-nummers voor kleurstoffen.
Dat geldt net zo goed voor zaden, poeders en gedroogde bessen uit de collectie superfoods: staat er biologisch op, dan valt het product onder precies dezelfde verordening en dezelfde controle.
Het bio-etiket lezen in vier stappen
1. Zoek het groene blaadje
Het Europese logo is een blad gevormd uit twaalf witte sterren op een groene achtergrond. Op voorverpakte biologische levensmiddelen die in de EU zijn geproduceerd is het verplicht, terwijl het voor geïmporteerde producten die aan de EU-regels voldoen mag maar niet hoeft, en dat verklaart waarom je het blaadje op sommige importverpakkingen mist.
2. Lees de code eronder
Naast of onder het logo staat het codenummer van de controleorganisatie. NL-BIO-01 staat voor Skal. Meer zegt die code niet. Ze vertelt wie de laatste schakel heeft gecontroleerd, niet waar de grondstof is gegroeid. Daarom kunnen pompoenpitten uit China gewoon NL-BIO-01 dragen.
3. EU-landbouw of niet-EU-landbouw
Waar de agrarische grondstoffen zijn geteeld, staat bij het logo als EU-landbouw, niet-EU-landbouw of de combinatie EU/niet-EU-landbouw. Die combinatie zie je vaak. De wet regelt het hoe, niet het waar.
4. Tel de sterretjes in de ingrediëntenlijst
In de ingrediëntenlijst markeert een sterretje (of een andere aanduiding) welke ingrediënten biologisch zijn. Voor het logo moet minstens 95% van het gewicht van de ingrediënten van agrarische oorsprong biologisch zijn. Water en zout tellen niet mee. De overige maximaal 5% moet aan extra voorwaarden voldoen, en hetzelfde ingrediënt mag niet tegelijk in biologische en gangbare vorm in één product zitten.
Drie etiketten uit ons assortiment naast elkaar
Hoe dat er in de praktijk uitziet? Hieronder drie producten uit onze webshop. De citaten komen letterlijk uit de productgegevens.
| Product | Wat er op het etiket staat | Wat je eruit afleest |
|---|---|---|
| Bionut Pompoenpitten 1 kg | "Pompoenpitten*", "*Van biologische oorsprong NL-BIO-01", "Herkomst: China" | Eén ingrediënt, dus 100% biologisch. Geteeld buiten de EU. Gecontroleerd onder de Nederlandse code. |
| Terrasana Umami saus biologisch 145 ml | Elf ingrediënten met herkomst per regel: Japan, Turkije, China, India, Egypte, Spanje; alleen het water komt uit Nederland | Een typisch voorbeeld van EU/niet-EU-landbouw. Water, zeezout en koji-ferment staan zonder sterretje; water en zout zijn geen landbouwingrediënten en tellen niet mee. |
| Van Ton Mayonaise fris zuur biologisch 310 gram | "Zonnebloemolie*, Natuurazijn*, EIGEEL* (vrije uitloop), Water, MOSTERDzaad*, Kruiden, Zeezout, Curcuma*" met "* = Biologisch NL-BIO-01" | Water en zeezout tellen niet mee voor de 95%. De kruiden staan zonder sterretje. Een gangbaar landbouwingrediënt mag alleen binnen die 5% en onder extra voorwaarden. |
Waarom dat ertoe doet? De mayonaise laat het mooist zien waarom de 95%-regel over landbouwingrediënten gaat en niet over het hele product. Water telt gewoon niet. Bij de pompoenpitten speelt het helemaal niet, want daar is er maar één ingrediënt.
Bio, eko, organic of Demeter?
De woorden "biologisch", "bio", "eko", "eco" en "organic" zijn beschermd. Een levensmiddel mag ze alleen dragen als het aan de Europese biologische regels voldoet, ook als het Engelstalige woord op een geïmporteerde verpakking staat.
Daarbovenop bestaan private keurmerken. EKO gaat een stap verder. Dat keurmerk mag alleen op een product dat al het Europese biologische logo heeft, en voegt extra duurzaamheidseisen toe die onafhankelijk worden gecontroleerd. Demeter is het internationale keurmerk voor biologisch-dynamische landbouw; het voldoet aan de wettelijke biologische eisen en stelt aanvullende eisen aan bodem, dierenwelzijn, natuur en het sluiten van mest- en voerkringlopen.
Met plantaardig heeft het niets te maken: wat het label vegan wel en niet zegt, staat los van biologisch. Het een sluit het ander niet in.
Waar je het groene blaadje níet tegenkomt
Soms ontbreekt het logo. Volgens de Europese Commissie mag het niet gebruikt worden op:
- producten met minder dan 95% biologische landbouwingrediënten;
- maaltijden in restaurants, kantines en ziekenhuizen (massacatering);
- producten die buiten de biologische verordening vallen, zoals cosmetica, en producten van de jacht of visserij op wilde dieren;
- omschakelproducten, van bedrijven die nog maar kort biologisch werken.
Neem dat cosmetica-punt. Een crème kan best biologisch geteelde plantenolie bevatten, maar het EU-logo hoort er niet op, omdat cosmetica buiten de biologische verordening valt. Lees bij cosmetica dus de ingrediëntenlijst.
Meer vitamines, minder residu?
Ja en nee. Het verschil is klein. Het Voedingscentrum schrijft dat sommige biologische producten iets meer vitamine C, mineralen en bioactieve stoffen bevatten, en dat biologische melk en vlees iets meer omega-3-vetzuren hebben, al gaat het steeds om kleine verschillen. Bij residuen is het verschil duidelijker. In biologische producten worden minder resten van bestrijdingsmiddelen gevonden.
En de veiligheid? Daarvoor gelden dezelfde eisen als voor gangbaar voedsel. Wat je zelden hoort: dieren die buiten lopen, komen meer in contact met bodem en omgeving, en hebben daardoor meer kans op verontreiniging zoals dioxines.
Dan het milieu. Daar hangt het af van hoe je rekent. Per hectare is de impact van biologische landbouw lager, terwijl die per kilo product vaak hoger uitvalt omdat de opbrengst lager ligt, en daardoor kunnen twee mensen met dezelfde cijfers in de hand een tegenovergestelde conclusie trekken over welke teelt het milieu minder belast. Voor biodiversiteit, dierenwelzijn en chemische middelen scoort biologisch doorgaans beter; bij energie en broeikasgassen verschilt het per product. Je totale eetpatroon weegt zwaarder.
Voor je volgende boodschap
Drie blikken op de verpakking zijn genoeg. Staat het groene blaadje erop? Welke code staat eronder? En wat zegt de herkomstregel? Een rustige plek om dat te oefenen is de collectie biologische thee, waar je de productinformatie van een enkelvoudige kruidenthee en een melange van meerdere kruiden naast elkaar kunt leggen en kunt nagaan wat er over sterretjes en herkomst bij staat, voordat je dezelfde check doet bij een saus, spread of mueslimix.
Twijfel je nog? Kijk dan bij een samengesteld product naar de sterretjes in de ingrediëntenlijst. Die vertellen precies welk deel biologisch is.
Bronnen
- Verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2018/848/oj
- Europese Commissie, The organic logo. https://agriculture.ec.europa.eu/farming/organic-farming/organic-logo_en
- Voedingscentrum, Biologisch (encyclopedie). https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/biologisch.aspx
- Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Biologische landbouw. https://www.rvo.nl/onderwerpen/biologisch-ondernemen/biologische-landbouw
- Alles over biologisch, Wat is biologisch. https://www.allesoverbiologisch.nl/wat-is-biologisch
- Bionext, Wat is biologisch? https://bionext.nl/kenniscentrum/wat-is-biologisch
- Milieu Centraal, Biologisch. https://www.milieucentraal.nl/eten-en-drinken/milieubewust-eten/biologisch/
Dit artikel is informatief en vervangt geen persoonlijk medisch advies.



