Turmeric: alles over kurkuma als specerij en supplement

Turmeric, in het Nederlands kurkuma of geelwortel, is een goudgele specerij die steeds meer aandacht krijgt als voedingsingrediënt. Maar wat is turmeric precies, hoe gebruik je het en waar moet je op letten? In deze blog vind je een helder overzicht van alles wat je over deze bijzondere plant wilt weten.

Inhoudsopgave

• Wat is turmeric?
• Curcumine: het meest onderzochte bestanddeel
• Verschillende vormen van turmeric
• Turmeric in de keuken
• Turmeric combineren met zwarte peper
• Hoeveel en hoe lang kun je turmeric gebruiken?
• Aandachtspunten bij gebruik
• Turmeric poeder of supplement: wat past bij jou?
• Gerelateerde producten
• Veelgestelde vragen

Wat is turmeric?

Turmeric (Curcuma longa) is een plant uit de gemberfamilie, oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Azië. De wortelstok van de plant wordt gedroogd en gemalen tot het bekende oranjegele poeder dat wereldwijd wordt gebruikt in de keuken, met name in curry's en andere Aziatische gerechten.

De specerij wordt al duizenden jaren toegepast in de Ayurvedische en Chinese kruidentraditie. De kenmerkende goudgele kleur maakt turmeric ook populair als natuurlijk kleurmiddel in voedingsmiddelen.

In het dagelijks taalgebruik worden de namen turmeric, kurkuma en geelwortel door elkaar gebruikt. Ze verwijzen allemaal naar hetzelfde ingrediënt: de wortelstok van Curcuma longa.

Curcumine: het meest onderzochte bestanddeel

Het meest onderzochte bestanddeel van turmeric is curcumine, een polyfenol dat verantwoordelijk is voor de intense gele kleur van de specerij. Curcumine maakt slechts een klein percentage uit van de totale samenstelling van turmericpoeder, doorgaans tussen de 2 en 5 procent.

Omdat curcumine van nature slecht oplosbaar is in water, wordt het door het lichaam beperkt opgenomen. In wetenschappelijk onderzoek wordt de combinatie met vetten of piperine (uit zwarte peper) onderzocht in relatie tot de biologische beschikbaarheid.

Naast curcumine bevat turmeric ook andere curcuminoïden en vluchtige oliën die bijdragen aan de smaak en het aroma van de specerij.

Verschillende vormen van turmeric

Turmeric is verkrijgbaar in meerdere vormen. Welke vorm het beste past, hangt af van je persoonlijke voorkeur en hoe je turmeric wilt gebruiken.

• Vers: De verse wortel lijkt op gember en heeft een krachtige, licht aardse smaak. Verse turmeric is te raspen in gerechten, smoothies of thee. Je kunt verse turmeric ook invriezen voor later gebruik.
• Poeder: Het gedroogde en gemalen poeder is de meest gangbare vorm. Het is eenvoudig te doseren en breed inzetbaar in de keuken.
• Capsules en tabletten: Supplementen bevatten een vaste hoeveelheid curcumine per capsule, soms aangevuld met zwarte peper extract (piperine). Dit is een praktische optie als je turmeric niet dagelijks in je voeding wilt verwerken.
• Vloeibaar extract: Turmeric is ook verkrijgbaar als vloeibaar extract of als ingrediënt in dranken en shots.
• Thee: Turmericthee is een toegankelijke manier om de specerij in je dagelijkse routine op te nemen, eventueel gecombineerd met gember of citroen.

Een voorbeeld van een kant-en-klare theeoptie is de Yogi Tea Turmeric curcuma orange, een aromatische thee met turmeric en sinaasappel.

Turmeric in de keuken

Turmericpoeder is een veelzijdig ingrediënt in de keuken. Het geeft gerechten een warme, licht bittere smaak en een opvallende gele kleur. Bekende toepassingen zijn:

• Curry's en rijstgerechten
• Soepen en stoofschotels
• Golden milk: een warme drank van plantaardige melk, turmeric, gember en een snufje zwarte peper
• Turmericthee, eventueel met honing en gember
• Smoothies en sappen

Turmeric kleurt sterk. Houd daar rekening mee bij gebruik op lichte oppervlakken of kleding.

Tip: De English Tea Shop Turmeric ginger & lemongrass is een kant-en-klare theevariant die turmeric combineert met gember en citroengras, geschikt als dagelijkse warme drank.

Turmeric combineren met zwarte peper

Een veelgehoord advies is om turmeric te combineren met zwarte peper. De reden hiervoor is piperine, de werkzame stof in zwarte peper. In de Aziatische keuken wordt turmeric traditioneel gecombineerd met zwarte peper en vetten. Veel turmeric supplementen bevatten zwarte peper extract (piperine), ook wel BioPerine genoemd. Of en in welke mate dit de opname beïnvloedt bij mensen, is nog onderwerp van wetenschappelijk onderzoek.

Tip: Curcumine is vetoplosbaar. Turmeric wordt in de keuken traditioneel gecombineerd met vetten zoals kokosolie of olijfolie, wat aansluit bij de manier waarop de specerij in de Aziatische keuken al eeuwenlang wordt bereid.

Hoeveel en hoe lang kun je turmeric gebruiken?

Er is geen universele aanbeveling voor de dagelijkse hoeveelheid turmeric die voor iedereen geldt. De hoeveelheid hangt af van de vorm (poeder, supplement, vers) en je persoonlijke situatie.

Voor turmeric als keukenkruid gelden geen strikte beperkingen bij normaal gebruik in de voeding. Bij supplementen is het verstandig de aanbevolen dosering op de verpakking te volgen.

Over de duur van gebruik bestaat geen eenduidige richtlijn. Sommige mensen kiezen voor dagelijks gebruik over een langere periode, anderen gebruiken turmeric periodiek. Als je twijfelt over wat voor jou passend is, is het verstandig een arts of diëtist te raadplegen.

Aandachtspunten bij gebruik

Turmeric wordt wereldwijd als keukenkruid gebruikt in de voeding. Bij normaal gebruik in de voeding zijn bijwerkingen zeldzaam. Bij gebruik van geconcentreerde supplementen in hoge doseringen kunnen bij sommige mensen maagklachten optreden.

Er zijn situaties waarbij extra voorzichtigheid geboden is:

• Medicijngebruik: Gebruik je bloedverdunners of andere medicijnen? Overleg dan eerst met je arts voordat je turmeric supplementen gebruikt.
• Galstenen: Bij galstenen of galwegproblemen wordt voorzichtigheid aangeraden. Raadpleeg je arts voordat je turmeric supplementen gebruikt.
• Zwangerschap en borstvoeding: Raadpleeg bij twijfel een arts over het gebruik van turmeric supplementen tijdens zwangerschap of borstvoeding.
• Overgevoeligheid: Stop met gebruik als je merkt dat je een overgevoelige reactie hebt.

Tip: Begin bij supplementen altijd met een lage dosering en bouw dit geleidelijk op, zodat je kunt beoordelen hoe je lichaam reageert.

Turmeric poeder of supplement: wat past bij jou?

De keuze tussen turmericpoeder en een supplement hangt af van je persoonlijke situatie en doel. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste verschillen.

Turmericpoeder is een goede keuze als je de specerij graag in je dagelijkse keuken verwerkt. Turmeric capsules zijn praktisch als je een vaste, gestandaardiseerde hoeveelheid curcumine wilt innemen zonder de smaak in je voeding. Beide opties sluiten elkaar niet uit.

Een voorbeeld van een turmeric supplement is het Royal Green Turmeric complex, een capsuleformule met turmericextract.

Conclusie

Turmeric is een veelzijdige specerij met een lange geschiedenis in de keuken en kruidentraditie. Of je nu kiest voor vers, poeder, thee of een supplement: er zijn meerdere manieren om turmeric in je dagelijkse routine op te nemen. Houd bij supplementen altijd de aanbevolen dosering aan en raadpleeg bij twijfel een arts of diëtist.

Lees ook ons artikel kurkuma overzicht voor meer achtergrond.

Lees ook ons artikel waar is kurkuma goed voor voor meer achtergrond.

Gerelateerde producten

• Yogi Tea Turmeric curcuma orange 17 zakjes, aromatische turmericthee met sinaasappel voor dagelijks gebruik
• Royal Green Turmeric complex 60 vcaps, turmeric supplement in capsulevorm met gestandaardiseerd extract
• HOLYSHOT Ginger Turmeric & Pineapple 750 ml, vloeibare drank met turmeric, gember en ananas als kant-en-klare optie
• Synofit Curcumine plus 60 softgels
• Nova Vitae Curcumine met zwarte peper extract 60 vcaps

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen turmeric en kurkuma?

Turmeric en kurkuma verwijzen naar hetzelfde ingrediënt: de wortelstok van de plant Curcuma longa. Turmeric is de Engelse benaming, kurkuma de Nederlandse. Geelwortel is een derde naam die in het Nederlands wordt gebruikt.

Kan ik turmeric dagelijks gebruiken?

Bij dagelijks gebruik van turmeric als keukenkruid of supplement kan de ervaring per persoon verschillen. De reactie hangt af van de hoeveelheid, de vorm en je persoonlijke situatie. Sommige mensen kiezen voor dagelijks gebruik als onderdeel van een gevarieerde voeding. Het is verstandig de aanbevolen dosering op de verpakking te volgen.

Wat mag je niet met turmeric combineren?

Turmeric kan een wisselwerking hebben met bepaalde medicijnen, waaronder bloedverdunners. Gebruik je medicijnen op recept? Overleg dan met je arts of apotheker voordat je turmeric supplementen toevoegt aan je routine. Als keukenkruid in normale hoeveelheden zijn er doorgaans geen bekende problemen.

Wat is curcumine?

Curcumine is het meest onderzochte bestanddeel van turmeric en verantwoordelijk voor de intense gele kleur. Het is een polyfenol dat slechts 2 tot 5 procent uitmaakt van turmericpoeder. Curcumine is van nature slecht oplosbaar in water, wat de opname door het lichaam beperkt.

Waarom wordt turmeric gecombineerd met zwarte peper?

Zwarte peper bevat piperine, een stof die in wetenschappelijk onderzoek wordt onderzocht in relatie tot de opname van curcumine. In de praktijk voegen veel mensen een snufje zwarte peper toe aan gerechten of dranken met turmeric. Veel turmeric supplementen bevatten standaard zwarte peper extract.

Is turmeric geschikt tijdens zwangerschap?

Turmeric als keukenkruid in normale hoeveelheden wordt wereldwijd in de voeding gebruikt. Bij het gebruik van turmeric supplementen tijdens zwangerschap of borstvoeding is het verstandig eerst een arts te raadplegen, omdat geconcentreerde supplementen een andere dosering bevatten dan de specerij in voeding.

Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl zijn belangrijk.