Ga naar inhoud

Gratis verzending vanaf € 60,-

Achteraf betalen mogelijk

9,3|17.000+ reviews
Liquid error (sections/main-article line 111): invalid url input

Wat is salie? Keuken, thee, capsules en olie

Salie (Salvia officinalis) is een groenblijvend kruid uit de lipbloemenfamilie, afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. Je kookt met het blad, je zet er thee van, en gemalen of als extract zit het in salvia capsules en tabletten. Per toepassing verschilt wat je binnenkrijgt, vooral aan thujon.

Auteur: Evi Woerdman | Laatst herzien: 29-10-2026

Op deze pagina

Welke salie bedoel je eigenlijk?

Is de salie uit het kruidenrek dezelfde plant als de salie in een capsule? Meestal wel. Zowel het keukenkruid als salieblad in thee en supplementen komt van Salvia officinalis, ook wel echte salie of keukensalie genoemd. Het verschil zit in de verwerking: vers of gedroogd blad, gemalen poeder of een geconcentreerd extract.

Verwarrend wordt het bij de naam. Salvia is de Latijnse geslachtsnaam en salie de Nederlandse, maar onder Salvia vallen honderden soorten. Een paar daarvan heten in de volksmond ook salie, terwijl ze iets heel anders zijn.

Op het etiketGangbare naamWaar je het tegenkomt
Salvia officinalisechte salie, keukensaliekeuken, thee, capsules; de soort uit de EMA-monografie
Salvia fruticosa (syn. S. triloba)Griekse saliethee en etherische olie
Salvia lavandulifoliaSpaanse salievooral etherische olie
Salvia sclareascharlei, muskaatsalieetherische olie, parfum, sierplant
Salvia apianawitte saliegedroogde bundels om te branden
Salvia yangii (voorheen Perovskia)Russische saliesierplant; sinds 2017 bij Salvia ingedeeld

Kijk dus naar de Latijnse naam. Alles hieronder gaat over Salvia officinalis, behalve waar een andere soort genoemd wordt.

Salie in de pan, de vriezer en het kruidenrek

Het grijsgroene, wat viltige blad smaakt kruidig en licht bitter, met een peperige rand en een geur die aan kamfer doet denken. Die geur komt uit de etherische olie in het blad. In Italië bak je salie mee in saltimbocca of laat je het blad krokant worden in bruine boter; in de Engelse keuken gaat het met ui in de vulling van gevogelte. Gedroogd is de smaak sterker. Gebruik dan minder.

Geen salie in huis? Rozemarijn en tijm, allebei lipbloemigen, komen qua karakter het dichtst in de buurt.

Kun je salie invriezen? Ja. Vries de blaadjes los in, bijvoorbeeld eerst op een plaat en daarna in een zakje, zodat ze niet aan elkaar plakken. Na het ontdooien is het blad slapper. Voor een saus of stoofschotel maakt dat niet uit, voor krokante blaadjes in boter wel.

Zelf drogen kan ook: pluk op een droge dag, hang kleine bosjes ondersteboven op een donkere, luchtige plek en bewaar het knisperend droge blad in een afgesloten pot. Salie staat bij ons tussen de vele andere planten en kruiden.

Hoeveel blaadjes salie voor een kop thee?

Een vast aantal blaadjes noemt geen enkele bron. Logisch, want een salieblad kan klein of flink groot zijn. Wat wel vastligt, is het gewicht. Het HMPC, het kruidencomité van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), gaat uit van 1 tot 2 gram gedroogd blad in 150 ml kokend water, tot drie keer per dag.

Leg je de verpakkingen uit ons assortiment naast elkaar, dan zie je hoe verschillend de aanwijzingen zijn:

ProductHoeveelheidTrektijd en frequentie
HMPC-monografie (ter vergelijking)1–2 g per 150 mltot 3× per dag (3–6 g per dag)
Sonnentor Salie thee los (biologisch)1 theelepel per 200 ml, water van 100 °C5–10 minuten
Jacob Hooy Salie gesneden1 eetlepel (8–10 g) per halve liter5 minuten, verspreid over de dag drinken
Jacob Hooy Salie thee, zakjes1 zakje per kopje5–10 minuten, 3× per dag

Werk je met vers blad uit de tuin, dan weegt het meer door het water dat erin zit; een omrekening naar een aantal blaadjes geeft de monografie niet. Houd bij gekochte thee de gebruiksaanwijzing op de verpakking aan. Losse thee en zakjes van verschillende merken staan in de collectie salie thee.

Rekenvoorbeeld: hoeveel thujon zit er in een kop?

Thujon is de stof in salie waar de grenzen om draaien. In hoge doses werkt het giftig op het zenuwstelsel. Duitse onderzoekers (Walch e.a., 2011) maten in gedroogde keukensalie 0,94 tot 1,35 mg thujon per gram blad. Bij het zetten van thee kwam gemiddeld ongeveer 30% daarvan in het kopje terecht, met uitschieters van 14 tot 48%.

  • Een kop van 1,5 gram blad: 1,4 tot 2,0 mg thujon in het blad, waarvan ongeveer 0,4 tot 0,6 mg in de thee.
  • De gemeten salietheeën voor gewoon gebruik zaten tussen 0,03 en 2,14 mg per kop.
  • Volg je de aanwijzing van 8 tot 10 gram gesneden salie per dag, dan kom je met dezelfde gemiddelden op ruwweg 2 tot 4 mg.

Ter vergelijking: de EMA houdt voor kruidengeneesmiddelen 6 mg thujon per dag aan als grens, bovenop wat je al via gewone voeding binnenkrijgt (geschat op 0,3 tot 1 mg). De onderzoekers kwamen uit op maximaal zes koppen gemiddelde salie-thee per dag zonder die waarde te bereiken. Het gehalte van een specifiek product kennen we niet, want het verschilt per plant, herkomst en ras.

Salieblad in capsules en tabletten

Bij capsules staat er ofwel gemalen blad in, ofwel een extract. Dat maakt een groot verschil in hoeveel plant je per dag binnenkrijgt.

Arkopharma Arkocaps Salvia bevat 290 mg gemalen biologisch salieblad per plantaardige capsule; bij drie capsules per dag is dat 870 mg blad, minder dan één theekop volgens de monografie. AOV 828 Salvia werkt met een extract met extractverhouding (DER) 5:1, dus vijf delen blad voor één deel extract. De dagdosering van 800 mg extract komt daarmee overeen met ongeveer 4 gram blad.

Op de productinformatie van de capsules die we hiervoor bekeken staat het thujongehalte niet vermeld. Het AOV-extract noemt wel 4% etherische oliën en 2,5% rozemarijnzuur.

Wat mag er over salie gezegd worden?

In de EU bestaat salieblad in twee werelden. Als traditioneel kruidengeneesmiddel heeft het HMPC er een monografie voor (revisie 2016); 'traditioneel' wil zeggen minstens dertig jaar in gebruik, waarvan vijftien in de EU, en dat is geen bewijs uit klinisch onderzoek. Die indicaties horen alleen bij een geregistreerd geneesmiddel met bijsluiter.

Thee, keukenkruid en supplement vallen onder het levensmiddelenrecht. De Europese Commissie heeft de gezondheidsclaims voor botanicals nog niet beoordeeld, en zo lang dat besluit uitblijft geldt voor salie een beperkte set voorbeeldformuleringen. Salie is goed voor de spijsvertering* en heeft een verzachtende invloed op de keel*. Het wordt gebruikt bij overgangsverschijnselen* en helpt bij nachtelijk transpireren*. Ook ondersteunt salie een normale menstruatie*. Effecten op ziekten vallen daar buiten.

Etherische salieolie hoort niet in je kopje

Salieolie wordt met stoomdestillatie uit het blad gewonnen en is veel sterker dan thee. Thujon en kamfer zitten er geconcentreerd in. Het HMPC heeft voor de olie zelfs geen monografie opgesteld, omdat gegevens over de veiligheid ontbreken.

Volgens de monografie kan inname van salieolie die overeenkomt met meer dan 15 gram blad leiden tot hartkloppingen, duizeligheid en stuipen. Neem salieolie dus niet in, verdun haar voordat ze op de huid komt en zet het flesje buiten bereik van kinderen. Let ook hier op de soort: in ons assortiment staat bijvoorbeeld een salieolie van Salvia lavandulifolia, Spaanse salie. Alle oliën vind je onder salie olie.

Witte salie branden in huis

Veel mensen zoeken op 'huis reinigen met salie gevaarlijk'. Wat daarbij gebrand wordt, is meestal witte salie (Salvia apiana) uit het zuidwesten van de Verenigde Staten en Mexico. Niet de keukensalie dus.

Het grootste praktische risico zit in vuur en rook. Laat een smeulende bundel nooit alleen, gebruik een onbrandbare schaal en zet een raam open.

Wie laat salie als thee of supplement beter staan?

Voor salieblad noemt de monografie geen bekende bijwerkingen of interacties. Er is alleen weinig onderzoek naar gedaan. Daarom geldt voorzichtigheid voor deze groepen:

  • Zwanger of borstvoeding: de veiligheid is niet vastgesteld, en de EMA raadt thee, extract en supplement af. Salie als smaakmaker in een gerecht is iets anders; zie ook wat mag je niet eten als je zwanger bent.
  • Epilepsie: thujon kan in hoge doses aanvallen uitlokken. Geen salieolie, en overleg met je arts voor je thee, extract of capsules gebruikt.
  • Onder de 18: daarvoor zijn volgens de monografie onvoldoende gegevens.
  • Geneesmiddelen: interacties zijn niet bekend, maar ook nauwelijks onderzocht; vraag het je arts of apotheker, zeker bij anti-epileptica.
  • Tincturen: vloeibare extracten bevatten vaak alcohol. Waarom dat zo is, lees je in alcohol als ingrediënt in tincturen en supplementen.

In de EU mag thujon niet als losse stof aan levensmiddelen worden toegevoegd. Voor alcoholische dranken geldt een maximum van 10 mg per kilo.

Welke vorm past bij jouw vraag?

Je wilt…KiesLet op
kokenvers of gedroogd bladgedroogd smaakt sterker
thee drinkenlos blad of zakjes1–2 g per kop; volg de verpakking
een vaste dagdoseringcapsules of tablettenblad of extract? Reken via de DER
geur in een verdamperetherische olienooit innemen; check de Latijnse naam

Twijfel je door zwangerschap, epilepsie of medicijngebruik? Vraag het eerst aan je huisarts of apotheker. Capsules, tabletten en extracten met salie naast elkaar vergelijken kan in de collectie salvia.

Bronnen

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door Europese Commissie

Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl zijn belangrijk. Dit artikel is informatief en vervangt geen persoonlijk medisch advies.