Duivelsklauw: wat is het, en wat klopt er wel en niet van?
Duivelsklauw (Harpagophytum procumbens en Harpagophytum zeyheri) is een plant uit de Kalahari in zuidelijk Afrika. Van de plant worden alleen de gedroogde zijwortelknollen gebruikt: in thee, druppels, capsules, gels en in een kruidengeneesmiddel. Over duivelsklauw doen veel stellige verhalen de ronde. In dit artikel zetten we ze naast wat de Europese geneesmiddelenautoriteit (EMA) en de regels voor voedingssupplementen er echt over zeggen.
Auteur: Evi Woerdman | Laatst herzien: 13-10-2026
| Duivelsklauw in het kort | |
|---|---|
| Botanische naam | Harpagophytum procumbens DC. en/of Harpagophytum zeyheri Decne. (beide zijn in de EU-monografie toegestaan) |
| Gebruikt deel | De secundaire wortelknollen (opslagwortels), in plakjes gesneden en gedroogd |
| Herkomst | Steppegebieden van de Kalahari: Namibië, Botswana en Zuid-Afrika |
| Naam | Naar de vruchten met klauwachtige weerhaken; harpagos is Grieks voor enterhaak |
| Kenmerkende stof | Harpagoside, een zeer bittere iridoïdglycoside. De Europese Farmacopee eist minimaal 1,2% harpagoside in de gedroogde wortel |
| Status | Kruidengeneesmiddel, voedingssupplement, thee, cosmetica of diervoeding, afhankelijk van het product |
In ons assortiment vind je duivelsklauw in al die vormen in de collectie duivelsklauw. Duivelsklauw hoort daarmee bij de bredere groep kruiden, maar heeft eigen aandachtspunten. Die lopen we hieronder één voor één langs.
- 'Duivelsklauw is een geneesmiddel'
- 'De werking is wetenschappelijk bewezen'
- 'Natuurlijk, dus voor iedereen geschikt'
- Is duivelsklauw slecht voor de lever?
- Etiket lezen: extract, harpagoside en alcohol
- 'Duivelsklauw en duivelsdrek zijn hetzelfde'
- Duivelsklauw voor paard en hond
- Checklist voordat je kiest
'Duivelsklauw is een geneesmiddel': dat hangt af van het product
Dezelfde wortel kan onder heel verschillende regels vallen. Wat er op de verpakking mag staan, hangt af van de status van het product, niet van de plant.
- Traditioneel kruidengeneesmiddel. Valt onder het geneesmiddelenrecht (Richtlijn 2004/24/EG) en heeft een registratie en een bijsluiter. Apotheek.nl noemt duivelsklauw als kruidenmiddel dat zonder recept verkrijgbaar is, onder meer als Atrosan van A.Vogel. Alleen zo'n geregistreerd middel mag de indicatie uit de bijsluiter noemen.
- Voedingssupplement. Capsules, tabletten en druppels die als supplement worden verkocht, vallen onder het levensmiddelenrecht (Richtlijn 2002/46/EG). Daarop mogen alleen toegelaten of 'on hold'-gezondheidsclaims staan.
- Gesneden wortel voor thee. Een levensmiddel; dezelfde claimregels als bij supplementen.
- Gel, crème of balsem voor op de huid. Een cosmetisch product (Verordening 1223/2009). Cosmetica mag geen medische werking claimen.
- Producten voor paarden en honden. Diervoeding, met eigen regels (zie verderop).
De EMA-monografie over duivelsklauwwortel geldt alleen voor kruidengeneesmiddelen. Wat daarin staat, mag je dus niet zomaar doortrekken naar thee of een supplement.
'De werking is wetenschappelijk bewezen': het bewijs is te wisselend
Het Comité voor kruidengeneesmiddelen van de EMA (HMPC) heeft duivelsklauwwortel in 2016 opnieuw beoordeeld. De conclusie: er is onvoldoende bewijs uit klinisch onderzoek. De HMPC erkent duivelsklauw alleen als traditioneel kruidengeneesmiddel. Dat betekent dat het middel minstens 30 jaar in gebruik is, waarvan 15 jaar in de EU, en dat een werking aannemelijk is. Het is geen bewijs van werkzaamheid. Die traditionele indicaties (lichte gewrichtspijn, lichte spijsverteringsklachten en tijdelijk verminderde eetlust) gelden alleen voor geregistreerde geneesmiddelen voor volwassenen.
Voor duivelsklauw als levensmiddel zijn bij de Europese Commissie claims ingediend die nog niet zijn beoordeeld. Zolang ze 'on hold' staan, mogen ze met de juiste bewoording worden gebruikt. Voor duivelsklauw zelf gaat het om twee claims: duivelsklauw helpt de spijsvertering* en bevordert de eetlust*. Voor duivelsklauw als losse plant is geen claim over gewrichten ingediend; zo'n claim bestaat alleen voor een bepaalde kruidencombinatie. Heb je pijnlijke gewrichten met zwelling, roodheid of koorts? Laat dat dan door een arts beoordelen.
'Natuurlijk, dus voor iedereen geschikt': niet in deze situaties
De EU-monografie noemt duidelijke grenzen. Die gelden formeel voor geneesmiddelen, maar het is verstandig ze ook bij thee en supplementen aan te houden:
- Actieve maag- of darmzweer: niet gebruiken (contra-indicatie).
- Overgevoeligheid voor duivelsklauw: niet gebruiken.
- Galstenen: eerst overleggen met je arts.
- Jonger dan 18 jaar: wordt afgeraden, omdat de veiligheid niet is onderzocht.
- Zwanger of borstvoeding: wordt afgeraden, omdat er onvoldoende gegevens zijn.
- Medicijngebruik: de monografie meldt geen bekende wisselwerkingen. Gebruik je medicijnen, bijvoorbeeld bloedverdunners? Overleg dan toch eerst met je apotheker.
Bekende bijwerkingen zijn maag- en darmklachten (diarree, misselijkheid, braken, buikpijn), hoofdpijn, duizeligheid en overgevoeligheidsreacties zoals huiduitslag, galbulten of een opgezwollen gezicht. Apotheek.nl schrijft dat deze zeer zelden voorkomen en raadt aan het middel met eten in te nemen. Houden klachten bij gebruik van het geneesmiddel langer dan 4 weken aan, of worden ze erger? Ga dan naar je huisarts.
Is duivelsklauw slecht voor de lever?
Dat is een veelgestelde vraag. De Europese monografie en het bijbehorende beoordelingsrapport noemen geen leverbijwerkingen; de bekende bijwerkingen staan hierboven. Dat betekent niet dat iedereen duivelsklauw zonder overleg kan gebruiken. Heb je een leveraandoening of gebruik je medicijnen die via de lever worden afgebroken? Bespreek het dan vooraf met je arts of apotheker. Merk je klachten tijdens gebruik, stop dan en overleg met je arts. Bijwerkingen van een geregistreerd kruidengeneesmiddel kun je melden bij Bijwerkingencentrum Lareb.
Etiket lezen: extract, harpagoside en alcohol
Duivelsklauwproducten verschillen sterk in wat er per dosis in zit. De EU-monografie beschrijft twaalf bereidingen: van gesneden wortel en poeder tot droge extracten (met water of alcohol gemaakt) en een tinctuur. Drie dingen helpen bij het vergelijken:
- Extract of poeder? Een extract is geconcentreerd. De extractverhouding (DER, bijvoorbeeld 5:1) vertelt hoeveel kilo wortel is gebruikt voor één kilo extract.
- Harpagoside per dagdosis. Staat het gehalte erop, dan kun je producten eerlijk vergelijken. Rekenvoorbeeld: een capsule met 300 mg extract en 8 mg harpagoside bevat 2,7% harpagoside. Bij 2 capsules per dag krijg je 600 mg extract met 16 mg harpagoside.
- Hulpstoffen en alcohol. In capsules zit vaak een vulstof zoals rijstebloem; lees meer over wat een vulstof is. Druppels zijn meestal een waterig-alcoholisch extract. Volgens de monografie moet de alcohol dan op het etiket staan. Meer hierover lees je in ons artikel over alcohol als ingrediënt.
Zo ziet dat eruit bij een paar producten uit ons assortiment:
| Vorm | Voorbeeld | Wat staat er in de productinformatie? | Let op |
|---|---|---|---|
| Extract in capsules, gestandaardiseerd | Mattisson duivelsklauw extract 300 mg biologisch | 300 mg extract met 8 mg harpagoside per capsule; biologisch; 2 capsules per dag | Harpagosidegehalte vermeld, dus goed te vergelijken |
| Extract in capsules | NOW Duivelsklauw extract | 83 mg extract per capsule, met rijstebloem als vulstof; 2 keer per dag 1 tot 3 capsules | Reken de dagdosis uit: die ligt tussen 166 en 498 mg extract |
| Druppels (tinctuur) | Physalis Harpagophytum procumbens | Waterig-alcoholisch extract uit de wortelknol, biologisch; 3 keer per dag 20 tot 30 druppels | Bevat alcohol |
| Gesneden wortel | Jacob Hooy Duivelsklauw gesneden | Duivelsklauw (harpago), gesneden; te bereiden als thee | Smaakt zeer bitter; de monografie beschrijft een trektijd van 8 uur |
'Duivelsklauw en duivelsdrek zijn hetzelfde': nee
De namen lijken op elkaar, maar het zijn heel verschillende producten. Duivelsdrek (asafoetida) is de gedroogde hars van een Ferula-soort. Je gebruikt het in kleine hoeveelheden als specerij, onder meer in de Indiase keuken. Met duivelsklauwwortel heeft het niets te maken. Controleer bij twijfel de Latijnse naam in de ingrediëntenlijst: duivelsklauw is altijd Harpagophytum.
Duivelsklauw voor paard en hond: diervoeding, andere regels
Naar duivelsklauw voor paarden en honden wordt veel gezocht. Zulke producten zijn meestal diervoeding of aanvullend diervoeder en vallen onder Verordening 767/2009. Volgens artikel 13 mag de etikettering van diervoeding niet de indruk wekken dat het product een ziekte voorkomt, behandelt of geneest. De EMA-monografie en de doseringen voor mensen gelden niet voor dieren. Overleg bij twijfel met je dierenarts.
Checklist voordat je duivelsklauw kiest
- Kijk of het een geregistreerd kruidengeneesmiddel, een supplement, thee of een gel is. Alleen een geneesmiddel heeft een bijsluiter met een indicatie.
- Controleer de Latijnse naam: Harpagophytum procumbens of H. zeyheri.
- Vergelijk de hoeveelheid extract en, als die erop staat, de hoeveelheid harpagoside per dagdosis.
- Let op alcohol in druppels en op vulstoffen in capsules.
- Niet gebruiken bij een actieve maag- of darmzweer. Overleg eerst bij galstenen, zwangerschap, borstvoeding of medicijngebruik. Niet voor kinderen en jongeren onder 18.
- Kies je voor uitwendig gebruik? Kijk dan bij de spiergels; in een deel daarvan zit duivelsklauw, meestal samen met andere kruiden.
Alle vormen naast elkaar vergelijken? Bekijk het overzicht van duivelsklauw capsules, druppels en thee.
Bronnen
- EMA/HMPC. European Union herbal monograph on Harpagophytum procumbens DC. and/or Harpagophytum zeyheri Decne., radix. EMA/HMPC/627057/2015, Rev. 1 (2016). https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-harpagophytum-procumbens-dc-andor-harpagophytum-zeyheri-decne-radix_en.pdf
- EMA/HMPC. Assessment report on Harpagophytum procumbens DC. and/or Harpagophytum zeyheri Decne., radix. EMA/HMPC/627058/2015. https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-harpagophytum-procumbens-dc-andor-harpagophytum-zeyheri-decne-radix_en.pdf
- EMA. Devil's claw root: summary for the public. EMA/571858/2016. https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-summary/devils-claw-root-summary-public_en.pdf
- EMA. Harpagophyti radix: overzicht van de beoordeling. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/harpagophyti-radix
- Apotheek.nl. Duivelsklauw. https://www.apotheek.nl/medicijnen/duivelsklauw
- Richtlijn 2004/24/EG over traditionele kruidengeneesmiddelen. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2004/24/oj
- Richtlijn 2002/46/EG over voedingssupplementen. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2002/46/oj
- Verordening (EG) nr. 1924/2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims; on-hold claims voor Harpagophytum procumbens (EFSA ID 2264 en 2776). https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2006/1924/oj
- Verordening (EG) nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1223/oj
- Verordening (EG) nr. 767/2009 over het in de handel brengen en het gebruik van diervoeders, artikel 13. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/767/oj
- A.Vogel. Duivelsklauw, een plant met zeer bijzondere kenmerken. https://www.avogel.nl/inside/wetenschap-en-onderzoek/duivelsklauw-een-plant-met-zeer-bijzondere-kenmerken.php
*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door Europese Commissie
Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl zijn belangrijk. Dit artikel is informatief en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding? Overleg dan eerst met je huisarts of apotheker.
