Ga naar inhoud

Gratis verzending vanaf € 60,-

Achteraf betalen mogelijk

9,3|17.000+ reviews

Wat is aceton en wanneer is het gevaarlijk?

Liquid error (sections/main-article line 111): invalid url input

Aceton is een kleurloze vloeistof die veel stoffen oplost en daarna razendsnel verdampt. Je kent het van nagellakremover. Gevaarlijk is het vooral in de buurt van een vlam, in een kleine ruimte zonder frisse lucht, in je ogen en als iemand ervan drinkt; bij af en toe je nagels schoonmaken gaat het om kleine hoeveelheden, al ontvet het wel je huid.

Wie 'Acetone' op de ingrediëntenlijst van een cosmeticaproduct leest en in de bouwmarkt een fles '100% aceton' ziet staan, denkt soms aan twee verschillende stoffen. Het is hetzelfde molecuul. Alleen de regels verschillen, en de hoeveelheid in de fles.

Auteur: Evi Woerdman | Laatst herzien: 10-11-2026

In dit artikel

56 graden, en weg is het

Het kookpunt van aceton ligt bij 56 °C. Op een gewone dag in huis zit je daar ruim onder, maar toch vervliegt het in een paar minuten van je vingers of van een watje. Daar draait alles om.

Scheikundig is aceton de kleinste stof uit de groep van de ketonen: propanon, met de formule C3H6O en CAS-nummer 67-64-1. Het mengt met water en lost tegelijk vetten, harsen en veel kunststoffen op. Wat doet aceton dan op een gelakte nagel? Nagellak is een laagje filmvormers, harsen en pigment dat hard wordt zodra de oplosmiddelen erin verdampen; aceton maakt dat laagje weer zacht, waarna je de nagellak met een watje wegveegt.

EigenschapWaarde volgens de ICSC-kaart
Kookpunt56 °C
Vlampunt−18 °C
Zelfontbrandingstemperatuur465 °C
Ontplofbaar mengsel met lucht2,2 tot 13 volumeprocent
Dichtheid van de damp2,0 (lucht = 1)
Grenswaarde werkplek (EU)1210 mg/m³ (500 ppm), gemiddeld over 8 uur

Waar zit aceton in?

In meer dan je zou denken. Je lichaam maakt zelf kleine hoeveelheden aan en breekt die in de lever af tot onschadelijke stoffen, en volgens het Amerikaanse ATSDR zit aceton van nature in veel groenten en fruit en komt het vrij uit planten, bomen, bosbranden en vulkanen.

Toch is het meeste aceton gewoon in een fabriek gemaakt, en in huis kom je het tegen in nagellakremover, in verf, lijm en kit, en als zuivere aceton om mee te ontvetten of om gereedschap schoon te maken. Is aceton een goede ontvetter? Ja, een sterke. Het lost vet en lijmresten op en verdampt zonder een laagje achter te laten; daarom wordt het zo gebruikt. Om dezelfde reden kan het gelakte oppervlakken en sommige kunststoffen aantasten.

Hoe ruikt aceton?

Scherp en wat zoetig. Voor de meeste mensen ruikt het meteen naar 'nagellakremover'. Het Amerikaanse NIOSH beschrijft de geur als geurig en muntachtig. Wat je ruikt, is damp.

Ruik je aceton duidelijk en prikken je ogen, neus of keel, dan zit er volgens het ATSDR een matige hoeveelheid in de lucht. Zet dan een raam open.

Veel mensen zoeken ook op een adem die naar aceton ruikt: het lichaam maakt zelf aceton, en bij sommige aandoeningen meer dan normaal. Ruikt iemands adem zonder duidelijke reden naar aceton, bespreek dat dan met de huisarts.

Wat aceton met je huid en nagelriemen doet

Aceton ontvet je huid. Het haalt niet alleen lak weg, maar ook het natuurlijke vet. De internationale chemicaliënveiligheidskaart (ICSC) van de ILO en de WHO noemt een droge huid na contact, en droogheid of kloven bij herhaald contact, en daarom zien nagelriemen en vingertoppen er na het verwijderen van lak soms wit en droog uit.

Is aceton slecht voor je nagels? Vooral de huid eromheen merkt het. Eén keer per week lak verwijderen is iets anders dan elke dag je vingers erin dopen. Gebruik een watje in plaats van je vingers te laten weken, was je handen erna en verzorg de huid rond de nagels, bijvoorbeeld met een product uit de collectie nagelverzorging.

Hoeveel damp is te veel?

Inademen is de belangrijkste manier waarop aceton je lichaam binnenkomt. Ventileren helpt dus. Bij matige tot hoge concentraties noemen het ATSDR en de ICSC-kaart irritatie van ogen, neus en keel, hoesten, hoofdpijn en duizeligheid, en bij zeer hoge concentraties komen daar verwardheid, sufheid en bewusteloosheid bij.

Voor mensen die er beroepsmatig mee werken, geldt in de EU een grenswaarde van 500 ppm als gemiddelde over een werkdag van 8 uur; een nagelstudio waar de hele dag wordt gewerkt, is daarmee een andere situatie dan jouw badkamer op zondagavond. In een kleine, dichte ruimte kan de concentratie wel snel oplopen; de ICSC-kaart waarschuwt daar uitdrukkelijk voor.

En op de lange termijn? Dat is minder duidelijk. Dierstudies laten effecten zien op nieren, lever en zenuwen, maar of langdurige blootstelling dat bij mensen ook doet, is volgens het ATSDR niet bekend; het internationale kankeragentschap IARC en het Amerikaanse NTP hebben aceton niet als kankerverwekkend ingedeeld, en de Amerikaanse EPA vond te weinig gegevens voor een oordeel.

Een spat in je oog of een slok uit de fles

In je ogen geeft aceton roodheid, pijn en wazig zien. Spoel meteen met veel water. Blijven de klachten, neem dan contact op met de huisarts.

Aceton drinken is een ander verhaal. Dat is wél gevaarlijk. Grote hoeveelheden kunnen hoofdpijn, misselijkheid, verwardheid, een snelle hartslag en zelfs bewusteloosheid geven (ATSDR). Heeft iemand, bijvoorbeeld een kind, nagellakremover of aceton gedronken? Laat de mond spoelen, probeer niet te laten overgeven en bel direct de huisarts of de huisartsenpost; houd de verpakking bij de hand, zodat je kunt zeggen wat erin zit.

Het ATSDR raadt aan om kinderen niet alleen te laten als er producten met aceton worden gebruikt; bewaar remover en zuivere aceton dus hoog en buiten hun bereik.

Waarom een kaars naast de remover geen goed idee is

Het vlampunt van aceton ligt bij −18 °C. Dat is ver onder het vriespunt. Er hangt dus ook in een koude schuur al genoeg damp boven de vloeistof om vlam te vatten. Die damp is ongeveer twee keer zo zwaar als lucht, zakt naar beneden en kan langs de vloer of het aanrecht naar een vlam of vonk kruipen. Een waakvlam telt ook.

Gebruik remover daarom niet naast een brandende kaars, een sigaret, een gasfornuis of een hete föhn of krultang, en doe de dop direct terug op de fles, want een fles die open blijft staan betekent meer damp in de ruimte en minder product in de fles.

Een keton, geen alcohol

Is aceton alcohol? Nee. Aceton is een keton. Het is wel verwant aan isopropylalcohol. Toch is het een andere stof. Wat 'Alcohol' op een cosmetica-etiket betekent, lees je in het kennisbankartikel over alcohol als ingrediënt.

Twee etiketten voor één stof

Nagellakremover is cosmetica en valt onder de Cosmeticaverordening (EG) nr. 1223/2009. Dat betekent onder meer dat het product veilig moet zijn bij normaal of redelijkerwijs te verwachten gebruik en dat de verantwoordelijke persoon, meestal de fabrikant of importeur, er een veiligheidsbeoordeling voor laat maken voordat het in de winkel ligt. De ingrediënten staan met hun INCI-naam op de verpakking, de zwaarste bovenaan. Aceton staat er dus als Acetone, vaak als eerste.

Volgens de NVWA moeten waarschuwingen, de gebruiksaanwijzing en de functie van het product in Nederland in het Nederlands op de verpakking staan. De ingrediëntenlijst niet: die blijft in INCI. De NVWA houdt ook toezicht op cosmetica.

Zuivere aceton uit de bouwmarkt is geen cosmetica. Het is een chemische stof, en daarvoor geldt de CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008. Op die fles zie je het signaalwoord 'Gevaar' en pictogrammen van een vlam en een uitroepteken, met gevarenzinnen over een licht ontvlambare vloeistof en damp en over oogirritatie.

Een restje aceton weggooien

Minder simpel dan het lijkt. Milieu Centraal zet nagellak en nagellakremover in de lijst van wat níet bij het klein chemisch afval hoort, terwijl verfproducten zoals terpentine, thinner, verfverdunner en wasbenzine er wel bij horen. Een fles zuivere aceton wordt niet apart genoemd; kijk voor zo'n restje in de Afvalscheidingswijzer of vraag het je gemeente.

Gemorst? Haal vlammen en hete apparaten weg en zet ramen open. De ICSC-kaart adviseert gelekte vloeistof op te vangen in een afsluitbare verpakking, de rest op te nemen met zand of een ander inert absorptiemiddel en het afval volgens de lokale regels af te voeren.

Met of zonder aceton?

Alle removers die nu in onze collectie nagellak remover zijn acetonvrij. Op de etiketten zie je welke oplosmiddelen ervoor in de plaats komen:

ProductOplosmiddel vooraan op het etiketWat het etiket verder vermeldt
Benecos Nagellak removerAlcohol, ethyl lactateMet glycerine, sinaasappel- en lavendelolie; vegan
Herome Nagellak remover pads caringPropylene carbonate, butyl lactatePads met kamille-extract en parfum
Herome EasydipMethoxypropanol, methyl acetatePotje met borsteltjes waarin je de nagel draait

'Acetonvrij' betekent dus niet 'zonder oplosmiddel'. Ook deze stoffen lossen lak op en verdampen, dus ventileren en de dop erop houden blijft verstandig. De waarschuwingen staan op het etiket. Wat kies je dan? Aceton werkt doorgaans sneller bij glitter en dikke lagen. Een acetonvrije remover kies je eerder als je vaak lakt of de geur niet prettig vindt. Bij gellak en kunstnagels schrijft de fabrikant van het systeem meestal een eigen remover voor: volg dan die gebruiksaanwijzing.

Bronnen

Dit artikel is informatief en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Volg altijd de gebruiksaanwijzing en waarschuwingen op het etiket van het product.