Ga naar inhoud

Gratis verzending vanaf € 60,-

Achteraf betalen mogelijk

9,3|17.000+ reviews
Liquid error (sections/main-article line 111): invalid url input

Wat is gebufferde vitamine C? Ascorbaat versus ascorbinezuur

Gebufferde vitamine C is vitamine C in de vorm van een zout: het zure ascorbinezuur is geneutraliseerd met een mineraal zoals natrium, calcium of magnesium. Wat overblijft heet een ascorbaat. Het levert dezelfde vitamine C, maar smaakt minder zuur en brengt een kleine hoeveelheid van dat mineraal mee.

Auteur: Evi Woerdman | Laatst herzien: 03-11-2026

Wie gebufferde vitamine C supplementen vergelijkt, ziet op de etiketten namen als calciumascorbaat, magnesiumascorbaat en 'ascorbatencomplex'. Wat betekenen die namen?

Van zuur naar zout, zo wordt vitamine C gebufferd

Ascorbinezuur, ascorbaat, ascorbylpalmitaat. Op een etiket lijken het drie woorden voor hetzelfde. Dat klopt maar half. Alle drie leveren ze vitamine C, maar chemisch zijn het verschillende stoffen, en alleen de middelste is wat fabrikanten 'gebufferd' noemen wanneer ze het over een niet-zure vorm hebben.

Het begint bij ascorbinezuur, de vorm van vitamine C die ook in fruit en groente zit, en die de industrie op grote schaal uit glucose maakt via fermentatie en een paar chemische stappen. In water wordt het duidelijk zuur, rond pH 2,5. Voeg je daar een base aan toe, zoals natriumbicarbonaat of calciumcarbonaat, dan reageert het zuur weg en ontstaat een ascorbaat, met koolzuurgas en water als restproduct. Zo'n ascorbaat is in water ongeveer neutraal.

Dat is het hele 'bufferen'. De vitamine zelf blijft dezelfde.

Ascorbylpalmitaat (E304) is een ander verhaal: daar is vitamine C aan een vetzuur gekoppeld, zodat het in vet oplost. Je vindt het vooral als antioxidant in oliën. Gebufferd is het niet.

Vier ascorbaten en wat ze per 1000 mg meeleveren

Elk mineraal weegt anders. De tabel hieronder is een rekenvoorbeeld op basis van de molmassa's: hoeveel mineraal je ongeveer binnenkrijgt bij 1000 mg vitamine C uit één enkel ascorbaat.

VormE-nummer als additiefMineraal per 1000 mg vitamine C (ca.)Kom je tegen in
NatriumascorbaatE301130 mg natriumpoeders, als antioxidant in vleeswaren
CalciumascorbaatE302115 mg calciumtabletten, poeders, Ester-C
Magnesiumascorbaatgeen70 mg magnesiumcapsules, ascorbatencomplexen
Kaliumascorbaatgeen220 mg kaliumascorbatencomplexen

Een 'ascorbatencomplex' mengt er twee of meer. Ester-C is een merknaam voor calciumascorbaat waarin ook afbraakproducten van vitamine C zitten, zoals threonaat, en verder gaat het om hetzelfde zout dat je ook onder de gewone naam in tabletten en poeders tegenkomt. Alle vier de ascorbaten staan op de Europese lijst van vormen die in voedingssupplementen mogen (richtlijn 2002/46/EG), net als zinkascorbaat en ascorbinezuur zelf.

Staat er 1000 mg vitamine C of 1000 mg ascorbaat?

Hier gaat het vaak mis. Een gram natriumascorbaat bevat geen gram vitamine C, maar ongeveer 890 mg: de rest is natrium. Op het etiket moet daarom de hoeveelheid vitamine C staan, met de vorm erachter, bijvoorbeeld 'vitamine C (uit magnesiumascorbaat) 800 mg'.

Zo ziet dat eruit bij vier producten uit ons assortiment, volgens de productinformatie:

Reken je het Vitals-etiket na met de tabel, dan kom je op ongeveer 55 mg magnesium bij 800 mg vitamine C, terwijl het etiket 60 mg noemt; dat ligt dicht genoeg bij elkaar om de tabel te gebruiken als je een etiket zonder mineraalgehalte wilt inschatten. Afronding en gebonden water in de grondstof verklaren zo'n verschil. Bij de andere drie zoek je het op de verpakking.

Ter vergelijking: de referentie-inname (RI) voor vitamine C op etiketten is 80 mg per dag, dus een tablet van 1000 mg levert 1250% RI, ruim twaalf keer de hoeveelheid die het etiket zelf als dagelijkse referentie gebruikt. Dat is veel. Wat rijstconcentraat in die capsule doet, staat uitgelegd bij antiklontermiddelen in supplementen.

Is gebufferde vitamine C zachter voor de maag?

Dat is het argument dat je het vaakst leest, en het idee erachter is begrijpelijk: minder zuur in het glas, dus minder zuur in de maag. Toch bestaat er geen goedgekeurde claim die zegt dat een ascorbaat mild of vriendelijk is voor maag of darmen. Zo'n uitspraak mag dan ook niet bij een product staan.

Het onderzoek is mager. Er zijn kleine studies, maar geen stevig bewijs dat mensen met een gebufferde vorm structureel minder klachten hebben dan met ascorbinezuur bij dezelfde dosis. Wat wel vaststaat: volgens het Voedingscentrum kan een inname van meer dan 2 gram vitamine C per dag leiden tot darmklachten of diarree, ongeacht de vorm. De dosis telt, niet het zout.

Smaak verschilt wel. Ascorbaat proeft vlak en licht zoutig. Je proeft het meteen.

Goedgekeurde claims gelden voor elke vorm. Een voorbeeld: 'Vitamine C verhoogt de ijzeropname.' Zo'n claim mag een product voeren zodra het per portie minstens 12 mg vitamine C levert, wat overeenkomt met 15% van de referentie-inname, en dat geldt voor een capsule calciumascorbaat precies zo als voor een tablet ascorbinezuur. Meer zit er niet in.

Wordt een ascorbaat beter opgenomen?

Nee. In de darm valt een ascorbaat uiteen in het mineraal en het ascorbaat-ion, en dat ion is precies wat ook uit ascorbinezuur vrijkomt. Het lichaam neemt het op via een actief transportsysteem dat bij lage doses bijna alles binnenhaalt en bij hogere doses verzadigd raakt, waarna een groter deel onopgenomen blijft. Ook de EFSA behandelde ascorbinezuur, natriumascorbaat en calciumascorbaat in 2015 als één groep. Een ADI vond ze niet nodig.

Wil je meer vitamine C opnemen, dan helpt het eerder om de hoeveelheid over twee of drie momenten op de dag te verdelen dan om van ascorbinezuur naar een ascorbaat over te stappen, juist omdat dat transport bij een grote portie in één keer verzadigd raakt.

Natrium, calcium en magnesium tellen mee

Bij een paar honderd milligram per dag stelt het meegeleverde mineraal weinig voor. Bij hoge doses wel.

  • Natrium. Drie gram vitamine C uit natriumascorbaat levert rond de 390 mg natrium. De Gezondheidsraad adviseert maximaal 6 gram zout per dag, ongeveer 2,4 gram natrium; wie op een zoutbeperkt dieet staat, rekent dit mee.
  • Calcium. De Europese bovengrens voor calcium uit alle bronnen samen is 2500 mg per dag, en die bereik je met calciumascorbaat alleen niet snel, maar neem je er een calciumsupplement en veel zuivel bij, dan loopt het totaal wel op.
  • Magnesium. Voor magnesium uit supplementen geldt een bovengrens van 250 mg per dag, los van wat je uit voeding haalt. Twee capsules van Vitals zitten op 120 mg.

Voor vitamine C zelf ontbreekt een bovengrens. Dat is niet hetzelfde als onbeperkt veilig. Gebruik je medicijnen, heb je een nierziekte of slaat je lichaam te veel ijzer op (hemochromatose), leg het dan eerst voor aan je huisarts of apotheker voordat je hoge doses gaat gebruiken; vitamine C verhoogt namelijk de opname van ijzer uit voeding.

Wil je eerst weten hoeveel je al uit je eten haalt? Kijk eens naar in welke voeding vitamine C zit. De Gezondheidsraad houdt voor volwassenen 75 mg per dag aan; de EFSA komt uit op 95 mg voor vrouwen en 110 mg voor mannen.

Welke vorm past bij welke situatie?

SituatieVorm om naar te kijkenLet op
Je wilt het door een drankje mengen en houdt niet van zuurVitamine C poeder als ascorbaatDoseer met de schep of theelepel die de fabrikant noemt
Je let op je zoutinnameCalcium- of magnesiumascorbaatNatriumascorbaat levert ca. 130 mg natrium per gram vitamine C
Je gebruikt al magnesium of calcium als los supplementAscorbinezuur of natriumascorbaatTel het mineraal uit het ascorbaat op bij je andere supplement
Je wilt één tablet met meerdere mineralenAscorbatencomplexDe mineralen per tablet zijn klein; ze vervangen geen mineraalsupplement
Prijs per milligram is je maatstafAscorbinezuurZelfde vitamine, zuurder van smaak

Twijfel je tussen twee producten, vergelijk dan eerst de regel 'vitamine C (uit …)' en daarna de mineralen per dagdosis. In de collectie gebufferde vitamine C staan capsules, tabletten en poeders naast elkaar, zodat je die twee regels makkelijk kunt vergelijken.

Bronnen

  • EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS). Scientific Opinion on the re-evaluation of ascorbic acid (E 300), sodium ascorbate (E 301) and calcium ascorbate (E 302) as food additives. EFSA Journal 2015;13(5):4087. doi.org/10.2903/j.efsa.2015.4087
  • EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). Scientific Opinion on Dietary Reference Values for vitamin C. EFSA Journal 2013;11(11):3418. doi.org/10.2903/j.efsa.2013.3418
  • EFSA. Tolerable Upper Intake Levels for Vitamins and Minerals (2006), en Scientific Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of calcium, EFSA Journal 2012;10(7):2814. efsa.europa.eu
  • Richtlijn 2002/46/EG betreffende voedingssupplementen, bijlage II (toegestane vormen van vitaminen en mineralen). eur-lex.europa.eu/eli/dir/2002/46/oj
  • Verordening (EU) nr. 231/2012, specificaties voor levensmiddelenadditieven (E300, E301, E302, E304). eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/231/oj
  • Verordening (EU) nr. 432/2012, lijst van toegestane gezondheidsclaims, en Verordening (EU) nr. 1169/2011, bijlage XIII (referentie-innames). eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/432/oj
  • Voedingscentrum. Vitamine C. voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-c.aspx
  • Gezondheidsraad. Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor volwassenen (2018) en Richtlijnen goede voeding (2015).

Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl zijn belangrijk.

Dit artikel is informatief en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Gebruik je medicijnen, overleg dan met je huisarts of apotheker.